Bệnh loãng xương

Loãng xương là một chứng bệnh làm cho xương bị yếu và giòn. Bị chứng này, xương dễ bị gãy hơn bình thường. Chỉ cần một va chạm nhẹ hoặc ngã cũng có thể làm xương bị gẫy nặng.

Chứng loãng xương thường được gọi là chứng bệnh âm thầm, vì thường không có dấu hiệu hay triệu chứng nào cho thấy bệnh nhân bị mắc bệnh, chỉ phát hiện được khi đã có gãy xương.

Bất cứ xương nào trên cơ thể cũng có thể gãy, nhưng thông thường nhất là xương hông, xương sống, xương cổ tay, xương sườn, xương chậu và xương cánh tay.

%name

Mật độ xương

 

Những yếu tố liên quan đến chứng loãng xương:

Sự rắn chắc của xương trong cơ thể tùy thuộc vào:

- Yếu tố di truyền (60-80%)

- Lượng kích thích tố trong cơ thể của mỗi người. Ở nữ giới là kích thích tố nữ (oestrogen); ở nam giới là kích thích tố nam (testosterone)

- Hoạt động, vận động thường xuyên

- Thức ăn hàng ngày

Những yếu tố nói trên ảnh hưởng đến sự tạo thành của xương trước giai đoạn trưởng thành là khi xương ở vào thời kỳ mạnh nhất. Từ tuổi 30 trở đi điều quan trọng là duy trì sức mạnh của xương và tránh cho xương bị mỏng dần đi.

Giai đoạn tắt kinh và chứng loãng xương

Giai đoạn tắt kinh là khoảng thời gian người phụ nữ có kinh lần cuối. Đa số phụ nữ Úc tiến vào giai đoạn tắt kinh ở vào tuổi 45-55, nhưng có thể sớm hơn.

Khoảng 45 tuổi trở đi, nhiều phụ nữ có thể bị mất từ 1-2% các tế bào xương sau mỗi năm. Lý do là vì ở tuổi này cơ thể của họ thường được sản xuất ít kích thích tố nữ hơn. Sau giai đoạn tắt kinh, lượng kích thích tố nữ do cơ thể sản xuất giảm từ 2-4% mỗi năm, đặc biệt là từ  5-10 năm đầu sau khi tắt kinh. Tình trạng xương bị mất do di chứng tắt kinh gây ra kéo dài khoảng 15-20 năm. Ở giai đoạn tắt kinh, tất cả các phụ nữ đều dần dần bị mất các tế bào xương. Lượng xương bị mất thay đổi tùy theo từng người, nhưng có nhiều người có thể mất tới 30% lượng tế bào xương của cơ thể trong thời gian này. Nếu vì lý do nào đó dẫn đến bị tắt kinh sớm, tế bào xương trong cơ thể sẽ bị mất sớm hơn. Người bệnh nên thảo luận với bác sĩ về việc ngăn ngừa chứng loãng xương càng sớm càng tốt.

Những nguyên nhân gây ra chứng loãng xương ở nam và nữ giới

Những nguyên nhân có thể thay đổi

- Người bệnh ít hoạt động hoặc không chịu hoạt động

- Người hút thuốc

- Người uống rượu nhiều

- Nhẹ cân

- Ít ăn những thức ăn có chứa nhiều chất vôi (Calcium)

- Thường hay bị té ngã

Những nguyên nhân không thể thay đổi

- Có cha, mẹ hay ông bà bị loãng xương hoặc là một người trong gia đình đã gãy xương vì loãng xương.

- Người thuộc phái nữ

- Người tây phương hoặc Á châu

- Người có vóc nhỏ con

.- Chậm đến tuổi dậy thì hoặc tắt kinh sớm

- Bị chứng gầy ốm dẫn đến kinh nguyệt không đều, hay kinh nguyệt thất thường

- Đã từng bị gãy xương do loãng xương

- Mắc các bệnh khác như thấp khớp, bệnh gan mãn tính hoặc suy thận

- Tuổi trên 60

- Tuyến giáp trạng (thyroid) hay cận giáp trạng (parathyroid) hoạt động không bình thường, hoặc đã từng được điều trị bằng kích thích tố giáp trạng.

- Thuộc phái nam nhưng có lượng kích thích tố nam thấp

- Được chữa trị lâu dài bằng thuốc có chứa chất corticosteroids

Ngăn ngừa loãng xương - giảm nguy cơ mắc bệnh

- Ăn các thức ăn chứa nhiều calcium và vitamin D. Đối với đa số, nếu dùng các sản phẩm từ sữa thí dụ như sữa, sữa chua, phô-ma, mỗi ngày 3 lần sẽ có đủ calcium cần thiết cho cơ thể. Vitamin D giúp cho cơ thể hấp thu calcium. Thức ăn có chứa một lượng nhỏ vitamin D như lòng đỏ trứng gà, cá nước mặn và các loại bơ chế biến bằng chất béo thực vật (manarine). Nguồn vitamin D dồi dào nhất là ánh mặt trời (nhưng cần chú ý tránh để da bị cháy nắng).

- Tập những môn thể dục đòi hỏi nhiều vận động, mang trên người những vật nặng để xương cứng cáp hơn, thí dụ đi bộ, chơi tenis, nhảy múa và cử tạ.

- Nếu có thể được nên đi kiểm tra độ phân bố mật độ xương (BMD)

- Ngưng hút thuốc

- Giảm uống rượu bia

ĐIỀU TRỊ LOÃNG XƯƠNG

Mục đích chính là ngăn ngừa cho tế bào xương không bị mất thêm và tránh cho xương bị gãy. Ngăn ngừa gãy xương là điểm quan trọng. Tuy nhiên nếu xương đã gãy cần có những phương pháp chữa trị nhằm giảm thiểu các trường hợp bị gãy thêm xương.

Những biện pháp nhằm duy trì cho xương được rắn chắc và tránh xương bị hao mòn hoặc bị gãy mòn:

- Ăn những thức ăn có lợi cho xương, nghĩa là có nhiều Calcium và vitamin D

- Tập thể dục thường xuyên gồm những độc tác như mang tạ và làm mạnh xương

- Có cuộc sống lành mạnh, không hút thuốc, không uống nhiều rượu, bia.

Trích tài liệu của Hội Loãng xương TP.HCM

Share :